Przewóz osób: zasada 12 dni i co się zmieniło w przewozach okazjonalnych

Kto wozi ludzi w przewozach okazjonalnych, zna tak zwaną zasadę 12 dni: możliwość odłożenia odpoczynku tygodniowego nawet o 12 kolejnych okresów 24-godzinnych, żeby nie przerywać wycieczki w połowie.

Odstępstwo istnieje od 2010 roku i dotyczyło wyłącznie międzynarodowych przewozów okazjonalnych. Rozporządzenie (UE) 2024/1258 rozszerzyło je i poprawiło warunki, uznając, że dziesięciodniowy objazd wewnątrz jednego kraju stwarza dokładnie ten sam problem eksploatacyjny co objazd transgraniczny.

Na co pozwala odstępstwo

W przewozie okazjonalnym kierowca może odłożyć odpoczynek tygodniowy nawet o 12 kolejnych okresów 24-godzinnych, licząc od końca poprzedniego regularnego odpoczynku tygodniowego.

W zamian po tym okresie musi wykorzystać:

• dwa regularne odpoczynki tygodniowe (po 45 godzin); albo
• jeden regularny i jeden skrócony trwający co najmniej 24 godziny, z różnicą odebraną jednorazowo przed końcem trzeciego następnego tygodnia.

Warunki, które nadal obowiązują

Odstępstwo nie działa automatycznie. Wymaga, żeby przewóz był rzeczywiście okazjonalny — nie wolno go stosować do linii regularnych — i pozostawia w mocy wszystkie przepisy niezwiązane z odpoczynkiem tygodniowym:

• limity jazdy dziennej (9 godzin, 10 godzin dwa razy w tygodniu);
• przerwę 45 minut po 4h30 jazdy;
• odpoczynek dzienny 11 godzin albo 9 godzin, gdy skrócony;
• limit 90 godzin jazdy w dwa tygodnie.

Czyli: 12 dni bez odpoczynku tygodniowego to nie 12 dni bez zatrzymania. To 12 dni, w których odpoczynek tygodniowy przesunięto na koniec objazdu, a wszystkie inne limity biegną normalnie.

Co sprawdzić przed przyjęciem zlecenia

Czy przewóz jest naprawdę okazjonalny? Objazd o tej samej trasie i rozkładzie powtarzany co tydzień to linia regularna, niezależnie od nazwy w umowie.

Czy tachograf jest w porządku na cały okres? Dwanaście dni ciągłej aktywności zostawia mało miejsca na źle zrobione wpisy manualne.

Czy odpoczynek na koniec jest zaplanowany? Odstępstwo jest legalne tylko wtedy, gdy odpoczynek wyrównawczy faktycznie zaplanowano. Objazd kończący się w piątek, z ładunkiem umówionym na sobotę, tego nie spełnia.

Przed zastosowaniem odstępstwa do konkretnego zlecenia proszę sprawdzić obowiązujący tekst w EUR-Lex i u krajowego organu transportowego — zmiany z 2024 roku poruszyły szczegóły, których starsze materiały jeszcze nie odzwierciedlają.