Czas prowadzenia i odpoczynku

Kogo dotyczy

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 dotyczy przewozu drogowego rzeczy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (z przyczepą) oraz przewozu osób pojazdami mającymi więcej niż dziewięć miejsc, licząc kierowcę. Obowiązuje w całej Unii Europejskiej, w Europejskim Obszarze Gospodarczym i w Szwajcarii; poza tym obszarem stosuje się umowę AETR, o równoważnych zasadach.

Limity w tabeli

Zasada	Limit	Wyjątek lub szczegół
Jazda dzienna	9 godzin	10 godzin, dwa razy w tygodniu
Jazda tygodniowa	56 godzin	Tydzień od poniedziałku 00:00 do niedzieli 24:00
Jazda w dwa tygodnie	90 godzin	Łącznie w dwóch kolejnych tygodniach
Przerwa	45 minut po 4h30 jazdy	Można podzielić na 15 min + 30 min, w tej kolejności
Odpoczynek dzienny	11 godzin bez przerwy	9 godzin najwyżej 3 razy między odpoczynkami tygodniowymi; albo 3h + 9h
Odpoczynek tygodniowy	45 godzin	24 godziny przy skróconym, z rekompensatą do końca 3. następnego tygodnia

Przerwy: kolejność ma znaczenie

Po 4h30 łącznej jazdy obowiązkowa jest przerwa 45 minut. Można ją podzielić na dwie części, ale tylko w tej kolejności: najpierw przerwa co najmniej 15 minut, potem co najmniej 30 minut. Trzydzieści, a potem piętnaście nie spełnia wymogu.

W czasie przerwy kierowca nie może wykonywać żadnej pracy. Załadunek, rozładunek, dokumenty czy obsługa pojazdu nie liczą się jako przerwa — to praca.

Odpoczynek dzienny i zasada 24 godzin

Odpoczynek dzienny musi być zakończony w ciągu 24 godzin od końca poprzedniego odpoczynku. Stąd bierze się maksymalna rozpiętość dnia pracy:

• przy regularnym odpoczynku 11 godzin → 13 godzin rozpiętości;
• przy skróconym odpoczynku 9 godzin → 15 godzin rozpiętości.

Odpoczynek skrócony można wykorzystać najwyżej trzy razy między dwoma odpoczynkami tygodniowymi i — inaczej niż skrócony odpoczynek tygodniowy — nie wymaga rekompensaty.

Odpoczynek tygodniowy

Odpoczynek tygodniowy musi się rozpocząć najpóźniej po sześciu okresach 24-godzinnych liczonych od końca poprzedniego odpoczynku tygodniowego. W każdych dwóch kolejnych tygodniach potrzebne są dwa regularne odpoczynki tygodniowe albo jeden regularny i jeden skrócony.

Przy odpoczynku skróconym różnicę do 45 godzin trzeba odebrać jednorazowo, dołączoną do odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin, do końca trzeciego następnego tygodnia.

45 godzin nie przesypia się w kabinie. Od Pakietu Mobilności regularny odpoczynek tygodniowy musi się odbywać w odpowiednim miejscu zakwaterowania, opłaconym przez pracodawcę. Skrócony odpoczynek tygodniowy i odpoczynek dzienny nadal można odbierać w pojeździe, o ile ma odpowiednią kuszetkę i stoi.

Zasada czterech tygodni

Tylko w międzynarodowym przewozie rzeczy. Pozwala odebrać dwa skrócone odpoczynki tygodniowe pod rząd poza państwem członkowskim siedziby firmy, pod warunkiem że w każdych czterech kolejnych tygodniach są co najmniej cztery odpoczynki tygodniowe, w tym co najmniej dwa regularne.

Przewóz uznaje się za międzynarodowy, gdy oba skrócone odpoczynki zaczynają się poza państwem członkowskim pracodawcy i poza krajem zamieszkania kierowcy. Kolejny odpoczynek tygodniowy musi być poprzedzony rekompensatą za oba skrócone odpoczynki, odebraną jednorazowo — nigdy przedzieloną jazdą ani inną pracą.

Nie dotyczy przewozu osób. Kierowcy przewożący pasażerów nadal podlegają zasadzie dwóch tygodni.

Prom i pociąg

Gdy kierowca towarzyszy pojazdowi na promie lub w pociągu, może przerwać regularny odpoczynek dzienny albo skrócony odpoczynek tygodniowy najwyżej dwa razy, łącznie na jedną godzinę, o ile ma dostęp do kabiny sypialnej, koi lub kuszetki.

Przy regularnym odpoczynku tygodniowym odstępstwo jest węższe: obowiązuje tylko wtedy, gdy podróż jest zaplanowana na 8 godzin lub dłużej i kierowca ma kabinę sypialną. Nawet wtedy nie może spędzić części tego odpoczynku w pojeździe przed zaokrętowaniem ani po wyokrętowaniu.

Jazda w czasie przerwania nie liczy się do dziennego czasu jazdy przed odpoczynkiem i po nim, ale liczy się do limitów tygodniowego i dwutygodniowego. Zapisz ją symbolem promu lub pociągu w tachografie.

Powrót kierowcy

Firma musi tak zorganizować pracę, aby kierowca mógł wrócić do bazy albo do miejsca zamieszkania co cztery tygodnie — albo co trzy tygodnie, jeżeli odebrał dwa skrócone odpoczynki tygodniowe pod rząd.

Załoga dwuosobowa

W załodze kilkuosobowej każdy kierowca musi odebrać odpoczynek dzienny co najmniej 9 godzin w każdym okresie 30 godzin. Przez pierwsze 60 minut obecność drugiego kierowcy jest nieobowiązkowa; potem musi być na pokładzie.

Przerwę 45 minut można odebrać w jadącym pojeździe, o ile kierowca na przerwie nie pomaga prowadzącemu.

Czas pracy — druga rachuba

Poza czasem jazdy obowiązuje dyrektywa 2002/15/WE, która ogranicza czas pracy: jazdę, załadunek i rozładunek, obsługę pojazdu, formalności administracyjne i pomoc pasażerom. W Portugalii reguluje to dekret z mocą ustawy nr 84/2026, obowiązujący od 12 lipca 2026 r., który zastąpił dekret nr 237/2007 i łączy w jednym akcie czas pracy, tachograf i kary.

Zasada	Limit
Średni tygodniowy czas pracy	48 godzin (okres rozliczeniowy 4 miesiące)
Maksimum w jednym tygodniu	60 godzin
Praca bez przerwy	Najwyżej 6 godzin
Przerwy przy ponad 6 godzinach pracy	30 minut w ciągu dnia (bloki po 15 min lub dłuższe)
Przerwy przy ponad 9 godzinach pracy	45 minut w ciągu dnia (bloki po 15 min lub dłuższe)
Praca w porze nocnej — dzień dotyka przedziału 0–5	Najwyżej 10 godzin pracy na każde 24 godziny po odpoczynku

Czas dyspozycyjności — oczekiwanie, którego długość jest znana z góry — nie liczy się ani do 48 godzin, ani do 10 godzin pracy nocnej. Oczekiwanie nieokreślone i niezapowiedziane jest czasem pracy.

Zapisy i tachograf

Podczas kontroli drogowej kierowca musi okazać zapisy z bieżącego dnia i 56 dni poprzedzających. Obejmuje to kartę kierowcy, wykresówki przy tachografie analogowym oraz wpisy ręczne za okresy, których urządzenie nie zarejestrowało.

W razie awarii naprawa musi nastąpić jak najszybciej, a jeśli pojazd nie może wrócić do bazy — w ciągu tygodnia. Zachowaj wydruki i dowody z warsztatu.

Sytuacje wyjątkowe

Kierowca może odstąpić od limitów jazdy w niezbędnym zakresie, aby dojechać do odpowiedniego miejsca postoju i zapewnić bezpieczeństwo osób, pojazdu lub ładunku. Musi wtedy wpisać ręcznie powód na wykresówce, na wydruku albo w ewidencji czasu pracy, najpóźniej po przyjeździe.

Od Pakietu Mobilności można też wydłużyć jazdę, aby dotrzeć do domu lub do bazy i odebrać tam odpoczynek tygodniowy:

Aby odebrać	Wydłużenie	Warunek
Odpoczynek tygodniowy	+1 godzina	Okoliczności wyjątkowe i nieprzewidziane
Regularny odpoczynek tygodniowy	+2 godziny	Nieprzerwana przerwa 30 minut bezpośrednio przed

Dodatkowy czas trzeba zrekompensować równoważnym odpoczynkiem, odebranym jednorazowo razem z innym odpoczynkiem, do końca trzeciego następnego tygodnia. Odstępstwo nie pozwala przekroczyć 90 godzin jazdy w dwóch kolejnych tygodniach.

Jeżeli przerwa 45 minut została już zrobiona, a limit dzienny nie został osiągnięty, przed wydłużeniem nie trzeba kolejnych 30 minut. Jeżeli limit dzienny został osiągnięty — trzeba.

Jak kontrola kwalifikuje naruszenia

Załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE stopniuje naruszenia. To od niego zależy wysokość kary i to, czy pojazd może zostać zatrzymany.

Zasada	Drobne	Poważne	Bardzo poważne
Jazda dzienna (9 h)	9h–10h	10h–11h	≥ 11h
Jazda dzienna (10 h)	10h–11h	11h–12h	≥ 12h
Jazda tygodniowa (56 h)	56h–60h	60h–65h	≥ 65h
Dwa tygodnie (90 h)	90h–100h	100h–105h	≥ 105h
Jazda bez przerwy (4h30)	4h30–5h	5h–6h	≥ 6h
Regularny odpoczynek dzienny (11 h)	10h–11h	8h30–10h	< 8h30
Skrócony odpoczynek dzienny (9 h)	8h–9h	7h–8h	< 7h
Skrócony odpoczynek tygodniowy (24 h)	22h–24h	20h–22h	< 20h
Regularny odpoczynek tygodniowy (45 h)	42h–45h	36h–42h	< 36h

Miejsce naruszenia ma znaczenie. Państwo członkowskie może karać naruszenia rozporządzenia 561/2006 popełnione w innym kraju. Naruszeń przepisów o tachografie popełnionych w innym państwie członkowskim nie można natomiast karać tam, gdzie zostały wykryte — zgłasza się je państwu siedziby przez system ERRU (wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-906/19).

Udostępnij