List CMR jest dowodem zawarcia umowy międzynarodowego przewozu i pierwszym dokumentem, o który się pyta przy ubytku, uszkodzeniu lub opóźnieniu. Dotknij pola na formularzu, aby zobaczyć, co w nim wpisać, kto je wypełnia i jaki błąd powtarza się najczęściej.
Formularz, pole po polu
Numeracja klasycznego modelu IRU, taka sama jak w liście kontrolnej IRU dla kierowcy i w większości formularzy. Model IRU z 2007 roku numeruje pola inaczej: zestawienie znajduje się niżej. W razie wątpliwości kieruj się nazwą wydrukowaną w polu, a nie tylko numerem.
Nadawca
Przewoźnik / kierowca
Odbiorca
Nadawca i przewoźnik
Międzynarodowy samochodowy list przewozowyLettre de voiture internationale · CMR
Pełna nazwa firmy lub nazwisko tego, kto zleca przewóz i przekazuje towar, z adresem i krajem. Nadawca odpowiada za informacje, które wpisuje do listu CMR.
Przykład
Têxteis do Ave, Lda.
Rua da Fábrica, 120
4760-000 Vila Nova de Famalicão
Portugalia
Uwaga: Wpisanie nazwy magazynu, w którym odbywa się załadunek, zamiast klienta, który zlecił przewóz. Miejsce załadunku wpisuje się w polu 4.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. b
2Kto wypełnia: Nadawca
Odbiorca (nazwisko lub nazwa, adres, kraj)
Co wpisać
Nazwa i pełny adres tego, kto odbiera towar. To on podpisuje pole 24 i tylko jemu kierowca może wydać towar, chyba że nadawca wyda nową instrukcję.
Przykład
Moda Lyon SARL
14 rue de l’Industrie
69007 Lyon
Francja
Uwaga: Odbiorca inny niż miejsce rozładunku, bez wyjaśnienia. Jeśli towar jedzie do operatora logistycznego, operatora wpisuje się w polu 3, a odbiorcą nadal jest kupujący.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. e oraz art. 12
3Kto wypełnia: Nadawca
Miejsce przeznaczenia (miejscowość, kraj)
Co wpisać
Adres, pod którym towar naprawdę ma być rozładowany. Jeśli jest inny niż w polu 2, wpisz go w całości: to właśnie to miejsce decyduje, czy dostawa trafiła we właściwe miejsce. Zapytaj też o godziny rozładunku w magazynie, żeby nie przyjechać, gdy jest zamknięty.
Przykład
Platforma XPO, Zone Sud
Allée des Transporteurs, 3
69800 Saint-Priest, Francja
Uwaga: Wpisanie tylko „Francja” albo samego miasta. Za dostawę do złego magazynu odpowiada ten, kto ją wykonał.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. d
4Kto wypełnia: Nadawca
Miejsce i data załadowania (miejscowość, kraj, data)
Co wpisać
Gdzie i kiedy przewoźnik przyjmuje towar. Data wyznacza początek odpowiedzialności przewoźnika i liczy się przy terminach dostawy i reklamacji. IRU zaleca zapisać godzinę przyjazdu na rampę i godzinę wyjazdu: to dowód do naliczenia postojowego.
Przykład
Vila Nova de Famalicão, Portugalia — 21.10.2026
Przyjazd 07:10 · wyjazd 09:25
Uwaga: Pozostawienie pustej daty albo wpisanie daty przygotowania listu CMR, gdy ładunek wyjeżdża dopiero innego dnia.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. d oraz art. 17
5Kto wypełnia: Nadawca
Załączone dokumenty
Co wpisać
Lista dokumentów, które jadą z towarem: faktura, dowód dostawy, packing list, świadectwa, dokument celny, dokument przewozowy ADR. Wszystko, co tu wpisano, musi jechać z ciężarówką.
Przykład
Faktura nr 2026/1843, packing list, świadectwo pochodzenia EUR.1
Uwaga: Wymienienie dokumentów, których kierowca nie dostał. Jeśli brakuje wymienionego dokumentu, skreśl go albo odnotuj to w polu 18 przed wyjazdem.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 2 lit. g oraz art. 11
6Kto wypełnia: Nadawca
Cechy i numery
Co wpisać
Cechy i numery na sztukach przesyłki: numer zamówienia, numery palet, kod SSCC. Służą jako dowód, że sztuka, która dotarła, to ta sama, którą załadowano.
Przykład
PO 55821 — palety od 1 do 22
Uwaga: Puste pole, gdy sztuki mają etykiety. Bez cech trudno udowodnić zamianę palet.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. g
7Kto wypełnia: Nadawca
Ilość sztuk
Co wpisać
Ile jest sztuk przesyłki: palet, kartonów, rolek, skrzynek. To liczba, którą kierowca musi sprawdzić przy załadunku.
Przykład
22
Uwaga: Wpisanie liczby, której kierowca nie policzył. Jeśli liczba nie zgadza się z tym, co jest na ciężarówce, popraw ją razem z nadawcą albo wpisz zastrzeżenie w polu 18.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. g oraz art. 8
8Kto wypełnia: Nadawca
Sposób opakowania
Co wpisać
Jak towar jest opakowany: paleta ofoliowana, karton, big bag, luzem, bez opakowania.
Przykład
Palety EUR 120×80 ofoliowane
Uwaga: Pominięcie tego pola. Jeśli uszkodzenie wynika ze słabego opakowania nadawcy, właśnie ten wpis pomaga zwolnić przewoźnika z odpowiedzialności.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. f oraz art. 17 ust. 4
9Kto wypełnia: Nadawca
Rodzaj towaru
Co wpisać
Czym jest towar, prostymi słowami. Przy towarach niebezpiecznych: prawidłowa nazwa przewozowa i dane ADR, czyli numer UN, klasa i grupa pakowania, w osobnym wierszu formularza.
Przykład
Odzież bawełniana
UN 1263 FARBA, 3, III, (D/E)
Uwaga: Wpisanie tylko „towary różne” albo „zgodnie z fakturą”. Przy towarach niebezpiecznych list CMR jest dokumentem przewozowym ADR tylko wtedy, gdy zawiera wszystkie informacje z punktu 5.4.1.1 ADR.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. f oraz art. 22 · ADR, 5.4.1
10Kto wypełnia: Nadawca
Numer statystyczny
Co wpisać
Kod taryfy celnej lub kod statystyczny towaru (Nomenklatura scalona). Potrzebny tylko przy formalnościach celnych lub statystycznych.
Przykład
6109 10 00
Uwaga: Nic poważnego: w obrębie UE pole często zostaje puste.
11Kto wypełnia: Nadawca
Waga brutto w kg
Co wpisać
Całkowita waga z opakowaniem, w kilogramach. Na jej podstawie liczy się odszkodowanie za zaginięcie: limit ustawowy liczy się od każdego brakującego kilograma wagi brutto.
Przykład
8 450 kg
Uwaga: Szacunkowa waga dużo niższa od rzeczywistej. Jeśli ciężarówka zostanie zważona na drodze, kara za przeciążenie może spaść na przewoźnika. Jeśli nie da się sprawdzić wagi, zapisz to w polu 18.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. h oraz art. 23
12Kto wypełnia: Nadawca
Objętość w m³
Co wpisać
Zajmowana objętość w metrach sześciennych. Ma znaczenie głównie przy lekkim ładunku, rozliczanym według objętości.
Przykład
38 m³
13Kto wypełnia: Nadawca
Instrukcje nadawcy (instrukcje celne i inne)
Co wpisać
Co kierowca ma zrobić po drodze albo przy dostawie: odprawa celna, temperatura przewozu, zakaz przeładunku, kontakt przed przyjazdem, godziny rozładunku.
Przykład
Temperatura od +2 °C do +4 °C. Powiadomić odbiorcę 2 h przed przyjazdem. Zakaz przeładunku.
Uwaga: Przekazywanie instrukcji tylko telefonicznie. Temperaturę, której nie wpisano do listu CMR, bardzo trudno udowodnić, jeśli klient odrzuci ładunek.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. j oraz ust. 2 lit. a
14Kto wypełnia: Nadawca
Postanowienia odnośnie przewoźnego (franco / nie franco)
Co wpisać
Kto płaci za przewóz. „Franco” (przewoźne opłacone): płaci nadawca. „Nie franco” (przewoźne nieopłacone): płaci odbiorca. Wpisuje się tu też reguły Incoterms, np. EXW lub DAP.
Przykład
Franco — DAP Lyon (Incoterms 2020)
Uwaga: Zaznaczenie „nie franco” bez wiedzy odbiorcy. Odbiorca może odmówić zapłaty frachtu i towar utknie w miejscu.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. i oraz ust. 2 lit. b
15Kto wypełnia: Nadawca
Zaliczenie
Co wpisać
Kwota, którą kierowca musi pobrać od odbiorcy przed wydaniem towaru (płatność za pobraniem), z walutą.
Przykład
4 250,00 EUR
Uwaga: Wydanie towaru bez pobrania kwoty, gdy to pole jest wypełnione. Przewoźnik musi wtedy zapłacić nadawcy tę kwotę, do wysokości zaliczenia.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 2 lit. c oraz art. 21
16Kto wypełnia: Przewoźnik / kierowca
Przewoźnik (nazwisko lub nazwa, adres, kraj)
Co wpisać
Nazwa i adres firmy, która wykonuje przewóz. Często nadawca wypełnia to pole z góry: sprawdź, czy to twoja firma, a nie spedytor albo firma, która zleciła ci przewóz.
Przykład
Transportes Exemplo, Lda.
Zona Industrial, Lote 7
3800-000 Aveiro, Portugalia
Uwaga: Pozostawienie nazwy spedytora. List CMR jest dowodem tego, kto jest przewoźnikiem: gdy wpisana jest inna nazwa, spór o to, kto odpowiada, zaczyna się źle.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. c
17Kto wypełnia: Przewoźnik / kierowca
Kolejni przewoźnicy (nazwisko lub nazwa, adres, kraj)
Co wpisać
Jeśli w trakcie trasy ładunek przechodzi do innego przewoźnika na tym samym liście CMR, nowy przewoźnik wpisuje tu swoją nazwę i adres na egzemplarzu, który jedzie z towarem, i wręcza poprzedniemu datowane i podpisane pokwitowanie. Przyjmując towar i list CMR, odpowiada za cały przewóz.
Przykład
Trans Iberia S.L., Irún, España — od Irún, 22.10.2026
Uwaga: Zmiana ciężarówki albo firmy bez wpisu w tym polu. Nie da się wtedy ustalić, gdzie powstał ubytek.
Konwencja CMR, art. 34 i 35
18Kto wypełnia: Przewoźnik / kierowca
Zastrzeżenia i uwagi przewoźnika
Co wpisać
Najważniejsze pole dla kierowcy. Tu wpisuje się wszystko, co się nie zgadza przy załadunku: brakujące lub nadliczbowe sztuki, uszkodzone opakowanie, ładunek, którego nie dało się policzyć, plombę założoną przez nadawcę, niesprawdzoną wagę, temperaturę towaru przy załadunku.
Przykład
Paleta nr 7 z rozerwaną folią i 2 zgniecionymi kartonami.
Towar załadowany i zaplombowany przez nadawcę, plomba nr 448211 — zawartości nie sprawdzono.
Uwaga: Ogólne zastrzeżenia, takie jak „bez sprawdzenia” albo „do przeliczenia”, nie są skuteczne: muszą mówić, co i dlaczego. Bez zastrzeżeń domniemywa się, że wszystko było w dobrym stanie, a liczba sztuk się zgadzała. Jeśli brakuje miejsca, pisz dalej na odwrocie i zaznacz w tym polu, że zastrzeżenia są na odwrocie.
Konwencja CMR, art. 8 i 9
19Kto wypełnia: Nadawca i przewoźnik
Postanowienia szczególne
Co wpisać
Szczególne ustalenia między nadawcą a przewoźnikiem: uzgodniony termin dostawy, deklarowana wartość towaru, specjalny interes w dostawie, użycie pojazdu otwartego bez plandeki, wymiana palet, kto ładuje i rozładowuje, przeprawa promowa.
Przykład
Dostawa do 24.10.2026, godz. 12:00. Wartość deklarowana: 60 000 EUR.
Załadunek przez nadawcę, rozładunek przez odbiorcę.
Uwaga: Ustalenia bez wpisu do listu. Bez terminu w liście CMR opóźnienie ocenia się według czasu, jakiego można rozsądnie wymagać od starannego przewoźnika, a to zawsze budzi spory. Przewoźnik jest też chroniony przy użyciu pojazdu otwartego tylko wtedy, gdy zostało to uzgodnione i wpisane do listu CMR.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 2 lit. d–f, art. 17 ust. 4 lit. a oraz art. 19, 24 i 26
20Kto wypełnia: Nadawca i przewoźnik
Do zapłacenia przez (nadawcę, waluta, odbiorcę)
Co wpisać
Szczegóły kosztów i kto płaci każdy z nich: przewoźne, bonifikaty, dopłaty, koszty dodatkowe, inne opłaty i razem, w kolumnach dla nadawcy i dla odbiorcy.
Uwaga: Puste pole, gdy odbiorca ma zapłacić część kosztów. Jeśli nie jest to wpisane, odbiorca nie ma obowiązku płacić.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. i oraz art. 13 ust. 2
21Kto wypełnia: Nadawca
Wystawiono w … dnia …
Co wpisać
Miejsce i data wystawienia listu CMR. Zwykle pokrywają się z miejscem i datą załadunku.
Przykład
Wystawiono w Vila Nova de Famalicão dnia 21.10.2026
Uwaga: List CMR bez daty wystawienia: to obowiązkowa informacja według Konwencji.
Konwencja CMR, art. 6 ust. 1 lit. a
22Kto wypełnia: Nadawca
Podpis i stempel nadawcy
Co wpisać
Podpis i stempel osoby, która wydaje towar w imieniu nadawcy. Podpisem nadawca odpowiada za dokładność tego, co wpisał, i potwierdza zastrzeżenia, które przyjął.
Uwaga: Wyjazd z rampy bez tego podpisu. List CMR podpisany tylko przez kierowcę ma dużo słabszą moc dowodową.
Konwencja CMR, art. 5 i 7
23Kto wypełnia: Przewoźnik / kierowca
Podpis i stempel przewoźnika
Co wpisać
Kierowca podpisuje w imieniu przewoźnika, gdy przyjmuje towar, po sprawdzeniu pól od 6 do 12 i wpisaniu zastrzeżeń w polu 18. Wiele formularzy ma obok miejsce na numery rejestracyjne ciągnika i naczepy: wypełnij je, bo przy kabotażu numer rejestracyjny jest obowiązkowy.
Przykład
Czytelny podpis + stempel firmy
Ciągnik AA-00-BB · Naczepa L-123456
Uwaga: Podpisanie przed końcem załadunku albo bez sprawdzenia. Podpis bez zastrzeżeń oznacza, że przyjąłeś wszystko w dobrym stanie.
Konwencja CMR, art. 5, 8 i 9 · Rozporządzenie (WE) nr 1072/2009, art. 8 ust. 3 lit. g
24Kto wypełnia: Odbiorca
Przesyłkę otrzymano (miejscowość, data, podpis i stempel odbiorcy)
Co wpisać
Odbiorca potwierdza odbiór, wpisując miejscowość, datę, czytelny podpis i stempel. IRU zaleca dopisać godzinę przyjazdu i godzinę wyjazdu po rozładunku. Jeśli widać ubytek lub uszkodzenie, zastrzeżenia odbiorcy wpisuje się tutaj, w chwili dostawy.
Przykład
Saint-Priest, 23.10.2026 · przyjazd 08:05, wyjazd 09:40
J. Martin + stempel
Zastrzeżenie: paleta 7, 2 kartony uszkodzone
Uwaga: Przyjęcie samej parafki, bez stempla, nazwiska i daty. To pole dowodzi dostawy i pozwala wystawić fakturę za fracht.
Konwencja CMR, art. 13 i 30
Twój formularz to model IRU z 2007 roku?
W 2007 roku IRU zmieniła formularz i numerację pól. Rozpoznasz go po tym, że pole 8 to zastrzeżenia przewoźnika, a w polu 20 jest już wydrukowana klauzula Konwencji. Treść jest ta sama, zmieniają się tylko numery.
Co wpisuje się w pole
Model klasyczny
Model IRU 2007
Nadawca
1
1
Odbiorca
2
2
Miejsce przeznaczenia
3
4
Miejsce i data załadowania
4
3
Załączone dokumenty
5
9
Opis towaru (cechy, ilość sztuk, opakowanie, rodzaj, waga, objętość)
6–12
10–15
Instrukcje nadawcy
13
5
Przewoźne i koszty: ile i kto płaci
14 i 20
17
Zaliczenie
15
19
Przewoźnik
16
6
Kolejni przewoźnicy
17
7
Zastrzeżenia i uwagi przewoźnika
18
8
Postanowienia szczególne
19
16
Inne informacje: numer rejestracyjny, numer karnetu TIR
—
18
Klauzula Konwencji CMR (już wydrukowana)
—
20
Miejsce i data wystawienia
21
21
Podpisy nadawcy, przewoźnika i odbiorcy
22–24
22–24
Model z 2007 roku ma jeszcze na dole „część pozaumowną” tylko do użytku przewoźnika (urzędy celne, kilometry), która nie tworzy żadnych zobowiązań.
Czym jest list CMR i kiedy jest obowiązkowy
List CMR to list przewozowy przewidziany w Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów, podpisanej w Genewie w 1956 roku. Konwencja obejmuje każdy odpłatny przewóz drogowy towarów wykonywany na zlecenie, w którym miejsce załadunku i miejsce dostawy leżą w dwóch różnych państwach, jeśli co najmniej jedno z nich jest stroną Konwencji. To obejmuje całą Europę.
List CMR jest dowodem zawarcia umowy, warunków przewozu i przyjęcia towaru przez przewoźnika. Jeśli go brakuje albo jest źle wypełniony, umowa nadal jest ważna, ale bez dowodu zostaje prawie zawsze przewoźnik.
Jeśli ciężarówka pokonuje część trasy promem lub koleją bez rozładunku towaru, Konwencja CMR nadal obejmuje cały przewóz. Nie obejmuje przesyłek pocztowych, przewozu zwłok ani przewozu mebli przy przeprowadzkach.
Egzemplarze: kto co zatrzymuje
Konwencja wymaga wystawienia listu CMR w trzech oryginalnych egzemplarzach, podpisanych przez nadawcę i przewoźnika i wypełnionych jednakowo. Formularz IRU ma czwarty egzemplarz, do celów administracyjnych.
Egzemplarz 1
Nadawca
Zostaje u nadawcy przy załadunku. Jest dowodem, że przekazał towar przewoźnikowi.
Egzemplarz 2
Odbiorca
Jedzie z towarem i zostaje u odbiorcy przy dostawie.
Egzemplarz 3
Przewoźnik
Zostaje u przewoźnika, podpisany przez odbiorcę w polu 24. Na jego podstawie wystawia się fakturę za fracht i broni się przed reklamacją.
W modelu IRU egzemplarz 1 jest czerwony, 2 niebieski, 3 zielony, a 4 czarny. Konwencja nie określa kolorów i niektóre drukarnie stosują inne: liczy się numer wydrukowany na każdym egzemplarzu.
Przy załadunku, przed podpisaniem
Policz sztuki i porównaj z polem 7. Jeśli nie pozwalają ci liczyć, wpisz to w polu 18.
Sprawdź widoczny stan palet i opakowania: rozerwana folia, mokre lub zgniecione kartony, połamane palety.
Porównaj cechy i numery sztuk z polem 6.
Sprawdź, czy waga z pola 11 mieści się w ładowności ciężarówki i pasuje do rozmieszczenia ładunku.
W chłodni: zapisz nastawioną temperaturę i, jeśli to możliwe, temperaturę towaru.
Jeśli nadawca zakłada plombę, wpisz jej numer w polu 18.
Sprawdź, czy dostałeś wszystkie dokumenty wymienione w polu 5.
Sprawdź, czy w polu 16 jest twoja firma i czy numer rejestracyjny jest poprawny.
Przed wyjazdem poproś o podpis i stempel nadawcy w polu 22.
Przy dostawie, przed odjazdem
Wydaj towar odbiorcy z pola 2, w miejscu z pola 3. Zmianę miejsca dostawy może zlecić tylko nadawca, z egzemplarzem 1 listu CMR i nową instrukcją wpisaną na nim: zanim rozładujesz gdzie indziej, skontaktuj się z firmą.
Jeśli w polu 15 jest zaliczenie, pobierz je przed wydaniem towaru.
Poproś w polu 24 o czytelne nazwisko, datę, godzinę, podpis i stempel.
Jeśli widać ubytek lub uszkodzenie, zastrzeżenie odbiorcy musi zostać wpisane do listu CMR w chwili dostawy, a nie później.
Zapisz godzinę przyjazdu i godzinę wyjazdu: to dowód do naliczenia postojowego.
Zrób zdjęcia podpisanego listu CMR i ładunku, jeśli są uszkodzenia, i od razu wyślij je do firmy.
Zabierz egzemplarz przewoźnika: bez niego firma może mieć problem z wystawieniem faktury.
Zastrzeżenia skuteczne i nieskuteczne
Konwencja zobowiązuje przewoźnika do sprawdzenia liczby sztuk, ich cech i numerów oraz widocznego stanu towaru. Jeśli nie ma możliwości sprawdzenia albo coś się nie zgadza, musi wpisać umotywowane zastrzeżenia w polu 18. Ogólnikowe zastrzeżenie nikogo nie chroni.
Źle
Dobrze
Bez sprawdzenia
Załadunek przez nadawcę, kierowca nie był obecny przy załadunku. Ilości sztuk nie sprawdzono.
Do przeliczenia
Policzono 21 sztuk zamiast 22 podanych w polu 7.
Wadliwe opakowanie
Palety 3 i 7 z rozerwaną folią; 4 zgniecione kartony na palecie 7.
Waga niepotwierdzona
Waga podana przez nadawcę; brak możliwości zważenia na miejscu.
Zaplombowane
Naczepa zaplombowana przez nadawcę, plomba nr 448211. Zawartości nie sprawdzono.
Zastrzeżenia wiążą nadawcę tylko wtedy, gdy wyraźnie je przyjmie w liście CMR. Dlatego poproś go, żeby je podpisał albo parafował obok. Jeśli odmówi, wpisz „nadawca odmówił podpisania zastrzeżeń” i powiadom firmę przed wyjazdem.
Typowe zastrzeżenia z listy kontrolnej IRU
Lista kontrolna IRU dla kierowcy proponuje 14 ponumerowanych zastrzeżeń, które wpisuje się w polu 18 według numeru. Zawsze dodaj konkretny szczegół: która paleta, ile kartonów, jaka plomba.
Pojazd
1. Pojazd otwarty, bez plandeki, na życzenie nadawcy.
Opakowanie
2. Bez opakowania.
3. Opakowanie wadliwe.
4. Opakowanie niewystarczające.
Ilość, cechy i liczba sztuk
5. Niemożliwe do sprawdzenia z powodu: a) załadunku przez nadawcę; b) warunków atmosferycznych; c) dużej liczby sztuk; d) zaplombowanego kontenera.
Załadowany towar
6. W widocznie złym stanie.
7. Uszkodzony.
8. Mokry.
9. Zamarznięty.
10. Niezabezpieczony przed warunkami atmosferycznymi i tak przewożony na polecenie nadawcy.
Załadunek, rozmieszczenie i rozładunek
11. Załadunek i rozmieszczenie ładunku wykonane przez nadawcę.
12. Załadunek i rozmieszczenie ładunku wykonane przez kierowcę, przy pogodzie niekorzystnej dla towaru, na życzenie nadawcy.
13. Rozładunek wykonany przez odbiorcę.
14. Rozładunek wykonany przez kierowcę, przy pogodzie niekorzystnej dla towaru, na życzenie odbiorcy.
Błędy, które kosztują
Podpis bez sprawdzenia
Bez zastrzeżeń domniemywa się, że towar i opakowanie były w dobrym stanie, a liczba sztuk się zgadzała. Ubytek wykryty na miejscu dostawy obciąża przewoźnika.
Pole 24 z samą parafką
Bez nazwiska, daty i stempla trudno udowodnić dostawę. Klient może twierdzić, że nic nie dostał, a fracht zostaje niezapłacony.
Uszkodzenie załatwione „na słowo”
Widoczne uszkodzenie trzeba zastrzec w chwili dostawy. Jeśli nie jest widoczne, odbiorca ma 7 dni, nie licząc niedziel i świąt, aby zgłosić je na piśmie. Opóźnienie: 21 dni. Po tym terminie domniemywa się, że dostawa przebiegła prawidłowo.
Instrukcje, których nie zapisano
Temperatura, termin, zakaz przeładunku, awizowana dostawa: czego nie ma w liście CMR (pola 13 i 19), tego trudno dowieść przy reklamacji.
Zły przewoźnik w polu 16
Jeśli jest tam spedytor albo inna firma, to ona figuruje jako przewoźnik. Przy podwykonawstwie firma, która wykonuje przewóz, powinna być wpisana jako przewoźnik albo jako kolejny przewoźnik.
Poprawki nadpisane bez słowa
Poprawkę w liście CMR trzeba nanieść na wszystkich egzemplarzach, a osoba, która ją zrobiła, musi ją parafować. Egzemplarz inny niż pozostałe otwiera drogę do sporów.
e-CMR, kabotaż, Portugalia i terminy
e-CMR
Protokół dodatkowy z 2008 roku nadaje elektronicznemu listowi CMR taką samą moc jak papierowemu. Portugalia stosuje go od 25.12.2019, a jego stronami są też Hiszpania, Francja, Niemcy, Włochy, Holandia, Polska i Rumunia; Belgia jeszcze nie. W praktyce używa się go tylko wtedy, gdy oba państwa, załadunku i dostawy, stosują protokół. Od 09.07.2027 (rozporządzenie eFTI) organy w UE muszą akceptować dane o przewozie w formie elektronicznej; dla firm papier nadal jest ważny.
Kabotaż
Przy kabotażu kierowca musi okazać podczas kontroli drogowej dowód poprzedniego przewozu międzynarodowego i każdej operacji kabotażowej. To dane z listu CMR: nadawca, przewoźnik i odbiorca z podpisami, data dostawy, miejsca, towar, liczba sztuk, waga oraz numery rejestracyjne ciągnika i naczepy. Może je okazać w trakcie kontroli, także w formie elektronicznej, i poprosić firmę o przesłanie ich przed końcem kontroli.
Przewóz krajowy w Portugalii
W przewozie krajowym w Portugalii obowiązkowym dokumentem jest portugalski dokument przewozowy, tzw. guia de transporte (dekret z mocą ustawy DL 239/2003). Portugalski urząd transportu IMT akceptuje formularz CMR jako guia de transporte, w wersji papierowej lub cyfrowej, pod warunkiem że zawiera też numer zezwolenia krajowego (alvará) lub licencji wspólnotowej przewoźnika oraz cenę referencyjną paliwa. Uwaga na różnice w Portugalii: 8 dni na reklamację niewidocznych uszkodzeń i limit 10 € za kilogram.
Terminy i limity
Roszczenia wobec przewoźnika przedawniają się po roku (po trzech latach przy złym zamiarze). Przy zaginięciu odszkodowanie jest ograniczone do 8,33 SDR (specjalnych praw ciągnienia MFW) za kilogram brakującej wagi brutto, chyba że w liście CMR zadeklarowano wartość towaru.
Strona informacyjna, bez mocy prawnej. Formularze różnią się nieznacznie w zależności od drukarni, a umowa może zawierać własne klauzule. W razie sporu decyduje tekst Konwencji oraz to, co zapisano i podpisano w liście CMR.