Czas jazdy i odpoczynku: podsumowanie, które mieści się w kabinie

Kto prowadzi pojazd ciężarowy powyżej 3,5 tony albo pojazd do przewozu osób z więcej niż dziewięcioma miejscami, podlega rozporządzeniu (WE) nr 561/2006. To ten tekst określa, jak długo wolno prowadzić, kiedy trzeba się zatrzymać i ile trzeba odpoczywać. Zasady są takie same w całej Unii Europejskiej, a kontrola — na drodze albo w siedzibie firmy — pracuje na tych samych liczbach.

Jazda dzienna

Zwykły limit to 9 godzin jazdy na dobę. Można go wydłużyć do 10 godzin, dwa razy w tygodniu — nie częściej.

“Doba” nie jest tu dniem kalendarzowym: liczy się między dwoma odpoczynkami dziennymi. Jeśli zaczął Pan o 22:00 we wtorek, dzienny okres prowadzenia biegnie dalej po północy.

Jazda tygodniowa i dwutygodniowa

• Maksymalnie 56 godzin jazdy w tygodniu (od poniedziałku 00:00 do niedzieli 24:00).
• Maksymalnie 90 godzin w dwóch kolejnych tygodniach.

Czyli: jeśli w jednym tygodniu wyjeździł Pan 56 godzin, w następnym może tylko 34.

Przerwy

Po 4h30 skumulowanej jazdy obowiązkowa jest przerwa 45 minut.

Tę przerwę można podzielić na dwie części, ale tylko w tej kolejności:

1. przerwa co najmniej 15 minut;
2. a po niej przerwa co najmniej 30 minut.

Odwrotnie — 30 minut, a potem 15 — nie jest zgodne z przepisem. W czasie przerwy kierowca musi być wolny od jakiejkolwiek pracy; załadunek, rozładunek czy papierkowa robota nie liczą się jako przerwa.

Odpoczynek dzienny

• Regularny odpoczynek dzienny: 11 godzin ciągiem.
• Można go podzielić na 3 godziny + 9 godzin, w tej kolejności, co daje razem 12 godzin.
• Skrócony odpoczynek dzienny: 9 godzin, dozwolony najwyżej trzy razy między dwoma odpoczynkami tygodniowymi.

Odpoczynek dzienny musi się zakończyć w ciągu 24 godzin od końca poprzedniego odpoczynku. Stąd bierze się praktyczna zasada “15 godzin dyspozycji”: 24 godziny minus 9 skróconego odpoczynku.

Odpoczynek tygodniowy

• Regularny odpoczynek tygodniowy: 45 godzin.
• Skrócony odpoczynek tygodniowy: co najmniej 24 godziny.

W każdych dwóch kolejnych tygodniach kierowca musi wykorzystać dwa regularne odpoczynki tygodniowe, albo jeden regularny i jeden skrócony. Przy skróconym różnicę (na przykład 21 godzin, jeśli wykorzystał 24) trzeba odebrać jednorazowo, łącznie z innym odpoczynkiem trwającym co najmniej 9 godzin, do końca trzeciego następnego tygodnia.

Odpoczynek tygodniowy musi się rozpocząć najpóźniej po sześciu okresach 24-godzinnych liczonych od końca poprzedniego odpoczynku tygodniowego.

Gdzie wolno spać — a gdzie nie

Od Pakietu Mobilności regularnego odpoczynku tygodniowego (45 godzin) nie wolno spędzać w kabinie. Za odpowiednie zakwaterowanie odpowiada pracodawca, tak samo jak za dojazd do niego. Skrócony odpoczynek tygodniowy i odpoczynek dzienny nadal można odbierać w pojeździe, o ile ma odpowiednie miejsce do spania i stoi.

Ten sam pakiet zobowiązuje firmę do takiej organizacji pracy, by kierowca mógł wrócić do bazy albo do domu co cztery tygodnie — albo co trzy, jeśli wykorzystał dwa skrócone odpoczynki tygodniowe pod rząd.

Załoga dwuosobowa

W załodze kilkuosobowej każdy kierowca musi mieć odpoczynek dzienny co najmniej 9 godzin w każdym okresie 30 godzin. Przerwę 45 minut można odebrać w jadącym pojeździe, o ile kierowca na przerwie nie pomaga temu, który prowadzi.

Zapisy w pojeździe

Na drodze kierowca musi umieć okazać zapisy z bieżącego dnia i poprzednich 56 dni. Taki termin obowiązuje od 31 grudnia 2024 roku — wcześniej było 28 dni. Obejmuje kartę kierowcy, wykresówki, jeśli nadal używa tachografu analogowego, oraz wpisy manualne czynności, których tachograf nie rejestruje.

Na co kontrola patrzy najpierw

W praktyce trzy rzeczy tłumaczą większość naruszeń stwierdzanych podczas kontroli:

• przerwa 45 minut podzielona w złej kolejności;
• przekroczenie 10 godzin jazdy więcej niż dwa razy w tygodniu;
• 45-godzinny odpoczynek tygodniowy spędzony w kabinie.

Żadna z nich nie wymaga skomplikowanych rachunków. Wymaga tylko, żeby tydzień zaplanować przed wyjazdem — a nie z tego, co zostanie na koniec dnia.

Ten artykuł jest podsumowaniem. W razie wątpliwości co do konkretnej sytuacji proszę sprawdzić tekst rozporządzenia i właściwy organ kraju, po którym się porusza.