Nachtarbeid in Portugal: de 10-urenregel en de extra betaling, in praktijkvoorbeelden

Dit artikel legt de Portugese regels uit — het Portugese wetsbesluit (Decreto-Lei) 84/2026 en de cao voor het goederenvervoer in Portugal — en is van belang voor iedereen die voor een Portugees bedrijf rijdt. In het leven van een chauffeur in Portugal bestaan twee verschillende “nachten”, en ze door elkaar halen is de meest gemaakte fout. De ene beperkt uw arbeidsuren. De andere raakt uw loon. Ze beginnen en eindigen op verschillende tijden.

Waarvoor	Welke uren tellen	Wat er verandert
Grens voor arbeidsuren	00:00 tot 05:00	Maximaal 10 uur werk op die dag
Betaling (goederenvervoer)	20:00 tot 07:00	Maandelijkse toeslag of 25% extra per uur

De 10-urenregel

Die staat in artikel 22 van Wetsbesluit 84/2026, van kracht sinds 12 juli, dat Wetsbesluit 237/2007 (Decreto-Lei n.º 237/2007) heeft vervangen. Als het werk geheel of gedeeltelijk tussen middernacht en 5.00 uur valt, mag de chauffeur in die periode van 24 uur niet meer dan 10 uur werken.

• De 24 uur worden geteld vanaf het begin van de werkdag, na de dagelijkse of wekelijkse rusttijd. De cao zegt hetzelfde in clausule 21.
• Eén minuut tussen 0.00 en 5.00 uur is genoeg. Wie om 4.50 uur begint, heeft al een dag met nachtarbeid.
• Ook overuren tellen mee voor de 10 uur.

Wat telt voor de 10 uur

Alle arbeidstijd telt (artikel 3, punt ff): rijden, laden en lossen, controles, tanken, schoonmaken, papierwerk, douane en politie. Wachten aan het laadperron telt ook als niemand u zegt hoe lang het gaat duren.

Onderbrekingen, rusttijd en beschikbaarheid tellen niet (artikel 20 en artikel 22, lid 2). Beschikbaarheid is een wachttijd waarvan de chauffeur de duur kent voordat die begint, zoals een vastgelegd lostijdstip. De wet rekent ook overtochten per veerboot of trein en wachttijd aan de grens daartoe. Bij multibemanning is de tijd naast de bestuurder, of in de slaapcabine terwijl de vrachtwagen rijdt, ook beschikbaarheid.

Voorbeeld 1 — Start om 4.00 uur: een dag met nachtarbeid

De chauffeur begint om 4.00 uur. Er valt maar één uur werk vóór 5.00 uur, maar dat is genoeg: de dag is beperkt tot 10 uur werk.

Tijd	Activiteit	Werk
04:00–04:30	Controles en aankoppelen	0:30 u
04:30–09:00	Rijden	4:30 u
09:00–09:45	Onderbreking	—
09:45–12:00	Rijden	2:15 u
12:00–13:00	Lossen	1:00 u
13:00–13:30	Onderbreking	—
13:30–15:15	Rijden	1:45 u
	Totaal	10:00 u

Om 15.15 uur bereikt de chauffeur 10 uur. De rijtijd (8,5 uur) ligt nog onder de 9 uur die Verordening (EG) nr. 561/2006 toestaat, maar dat doet er niet meer toe: de grens die op deze dag geldt, is 10 uur werk. Als de chauffeur wordt gevraagd nog een lading van een uur te doen, komt het totaal op 11 uur — en 11 uur is al een zware overtreding.

Voorbeeld 2 — Dezelfde rit, met start om 5.00 uur

Precies dezelfde dag, een uur later: van 5.00 tot 16.15 uur. Nu is er geen werk tussen middernacht en 5.00 uur, dus geldt de 10-urenregel niet. De rijtijdgrenzen van Verordening 561/2006, de onderbrekingen en de wekelijkse grens van 60 uur blijven wel gelden.

Let op uw loon: voor de betaling zijn de eerste twee uur (5.00–7.00 uur) nog steeds nachtarbeid, omdat de nacht volgens de cao van 20.00 tot 7.00 uur loopt. Een uur later beginnen verandert de grens, maar niet wat u betaald krijgt.

Voorbeeld 3 — Nachtdienst, van 21.00 tot 7.45 uur

Tijd	Activiteit	Werk
21:00–22:00	Laden	1:00 u
22:00–02:30	Rijden	4:30 u
02:30–03:15	Onderbreking	—
03:15–06:45	Rijden	3:30 u
06:45–07:45	Lossen	1:00 u
	Totaal	10:00 u

Tien uur werk, waarvan acht uur rijden: in orde. Voor de betaling valt 9 uur en 15 minuten van dit werk tussen 20.00 en 7.00 uur (alles behalve de laatste 45 minuten van het lossen).

Voorbeeld 4 — Dezelfde wachttijd, twee verschillende totalen

De chauffeur begint om 3.00 uur. Rijden, lossen en controles komen samen op 8 uur werk. Onderweg wacht de chauffeur 3 uur bij de klant.

	Wat de chauffeur bij aankomst te horen kreeg	De wachttijd is…	Totaal van de dag
Geval A	“We lossen u om 10.00 uur”	beschikbaarheid	8:00 u — in orde
Geval B	“Wacht maar, we roepen u wel”	arbeidstijd	11:00 u — zwaar

De wachttijd is dezelfde. Wat verschilt, is of u vooraf weet hoe lang die gaat duren. De registratie op de tachograaf moet overeenkomen met wat er werkelijk is gebeurd: een wachttijd zonder vast tijdstip als beschikbaarheid registreren, verbergt arbeidsuren.

Voorbeeld 5 — Negen uur rijden ’s nachts

Op een dag met nachtarbeid houdt een chauffeur die 9 uur rijdt één uur over voor al het andere: controles, tanken, laden en lossen. De 10 uur rijtijd die Verordening 561/2006 twee keer per week toestaat, passen alleen in een dag met nachtarbeid als er helemaal geen ander werk is — zelfs niet de controleronde om de vrachtwagen. In de praktijk passen ze niet.

Hoeveel extra u betaald krijgt

In het goederenvervoer geldt de cao ANTRAM/ANTP–FECTRANS, zoals herzien in het Bulletin voor Arbeid en Werkgelegenheid nr. 9/2026 (Boletim do Trabalho e Emprego n.º 9/2026). Sinds 3 augustus geldt de cao, via Uitbreidingsbesluit nr. 316/2026/1 (Portaria de extensão n.º 316/2026/1), voor alle goederenvervoerders op het Portugese vasteland, ongeacht of ze lid zijn van een werkgeversorganisatie. Chauffeurs die lid zijn van SIMM, SNMOT, SIMMPER en STRUN zijn uitgesloten, omdat zij eigen cao’s hebben.

• Voor de betaling loopt de nacht van 20.00 tot 7.00 uur (clausule 25).
• Iberisch en internationaal: een verplichte toeslag voor nachtarbeid van minstens 10% van het basisloon, 13 keer per jaar uitbetaald (clausule 63). Met het minimale basisloon voor vrachtwagenchauffeurs (€ 1.014,02) is dat € 101,40 per maand. De toeslag vervangt de betaling per uur.
• Binnenlands: in de regel dezelfde toeslag van minstens 10% (clausule 62, lid 1). Die is alleen niet verschuldigd als het contract, of een latere schriftelijke afspraak, bepaalt dat het werk hoofdzakelijk overdag plaatsvindt. In dat geval wordt elk uur tussen 20.00 en 7.00 uur betaald met 25% extra (clausules 48 en 62, lid 2).
• Oudere contracten, getekend vóór deze regel, behouden de betalingsregeling die ze al hadden, totdat de manier van werken verandert (clausule 62, lid 3).

Wat een nachtuur waard is in de regeling met 25%. Het uurloon wordt als volgt berekend (clausule 49): (basisloon + looncomplement + anciënniteitstoeslagen) × 12 ÷ (40 × 52). Voorbeeld: een binnenlandse chauffeur op een vrachtwagen van 7,5 tot 44 t, met het minimale basisloon (€ 1.014,02), een looncomplement van € 20,28 en geen anciënniteitstoeslagen. Het uur is € 5,97 waard. Elk nachtuur levert € 1,49 extra op.

• In voorbeeld 2 leveren de twee uur tussen 5.00 en 7.00 uur € 2,98 extra op.
• In voorbeeld 3 leveren de 9 uur en 15 minuten nachtarbeid € 13,80 extra op.

In het personenvervoer en andere sectoren geldt de eigen cao. Zonder cao rekent het Portugese Arbeidswetboek (Código do Trabalho) de periode van 22.00 tot 7.00 uur als nacht en betaalt het 25% extra (artikelen 223 en 266). De 10-urenregel is dezelfde voor alle chauffeurs, in het goederen- en in het personenvervoer.

Boetes

Meer dan 10 uur werken op een dag met nachtarbeid is een administratieve overtreding (artikel 22, lid 4):

Werk op de dag met nachtarbeid	Ernst
Meer dan 10 uur en minder dan 11 uur	Licht
Van 11 uur tot minder dan 13 uur	Zwaar
13 uur of meer	Zeer zwaar

Het bedrijf is aansprakelijk (artikel 36), met boetes uit het Arbeidswetboek die oplopen met de omzet. De arbeidstijd wordt gecontroleerd door de ACT, de Portugese arbeidsinspectie. De wet staat toe dat een cao de 10 uur opzijzet om technische of organisatorische redenen (artikel 22, lid 3), maar de cao voor het goederenvervoer doet dat niet: die herhaalt de grens van 10 uur.

Voordat u ’s nachts vertrekt

• Werkt u tussen 0.00 en 5.00 uur? Dan heeft de dag 10 uur werk, niet meer.
• Tel alles op wat werk is, niet alleen het rijden.
• Vraag naar het lostijdstip. Wachten met een vast tijdstip is beschikbaarheid; wachten zonder vast tijdstip is werk.
• Controleer op uw loonstrook of u de toeslag voor nachtarbeid krijgt of de 25% per uur.

De rijtijdencalculator laat al zien of de dag als nachtarbeid telt en waarschuwt u wanneer doorwerken na middernacht de dag tot nachtarbeid zou maken. Voor het verschil tussen arbeidstijd en rijtijd, zie ook Arbeidstijd is geen rijtijd.

Om een concrete dag door te rekenen, gebruikt u de calculator voor nachtarbeid.