Europie brakuje 502 tysięcy kierowców — raport IRU ostrzega przed kryzysem kadrowym

International Road Transport Union opublikowała alarmujący raport: w 18 głównych rynkach Europie brakuje 502 tysięcy kierowców pojazdów ciężarowych. To nie jest krótkotrwały problem koniunkturalny — jest strukturalny.

Problem strukturalny

Składają się na niego trzy czynniki:

1. Starzenie się — Około 20% kadry kierowców w Europie odejdzie na emeryturę w ciągu najbliższych 5 lat. Zawód nie przyciąga młodych.

2. Warunki pracy — Długie godziny, rozłąka z rodziną, słaba infrastruktura (brak bezpiecznych parkingów, sanitariatów, miejsc odpoczynku) odstraszają nowych.

3. Zmienione oczekiwania — Młodsze pokolenie nie godzi się na ustępstwa, na które szli kierowcy dekadę temu. Chce równowagi, bezpieczeństwa zatrudnienia i uznania.

Skutki gospodarcze

Ciężarówki przewożą:

• 75% europejskich ładunków (według objętości)
• 85% towarów łatwo psujących się, o wysokiej wartości oraz leków — szczepionek, żywności, krytycznych podzespołów

Ten niedobór paraliżuje łańcuchy dostaw. To już nie kwestia zdolności przewozowej — to kwestia dostępnych ludzi.

Prognoza do 2028 roku

Bez zdecydowanych działań luka rośnie:

• Dziś (2026): 502 tysiące wakatów
• W 2028: 745 tysięcy wakatów

Co to znaczy dla kierowców

W krótkim okresie: presja na wzrost płac. Przewoźnicy, którym trudno rekrutować, płacą więcej. Kierowcy na własny rachunek mają pole do negocjacji.

W średnim okresie: lepsze warunki pracy, bo trzeba rekrutować i zatrzymywać ludzi. Mniej nadmiernych obciążeń.

Ryzyko: przyspieszona automatyzacja zastępująca brakującą siłę roboczą — pojazdy autonomiczne stają się inwestycją priorytetową.

Potrzebna odpowiedź

IRU postuluje:

• Zachęty do zawodu — dofinansowanie szkoleń, ulgi podatkowe, uznanie społeczne
• Infrastrukturę — bezpieczne parkingi, miejsca odpoczynku, sanitariaty, łączność
• Warunki pracy — bardziej przewidywalne rozkłady, bezpieczeństwo płacowe, ochronę socjalną
• Kontrolowaną imigrację — otwarcie dostępu dla kierowców spoza UE z potwierdzonym przeszkoleniem

Bez tego niedobór nie jest zarządzaniem popytem — jest załamaniem zdolności przewozowej.

Szansa dla przewoźników

Kraje o starzejącej się ludności odczuwają ten niedobór najmocniej. Ale firmy, które zaoferują lepsze warunki, bezpieczeństwo płacowe i perspektywę kariery, mogą rekrutować na rynkach sąsiednich i zyskać przewagę.